آشنایی با مقدمات تحلیل تکنیکال
مقدمه ای بر تحلیل تکنیکال
تحلیل تکنیکال بیشتر متمرکز بر اتفاقاتی است که در بازار رخ داده است تا آنچه که می بایست اتفاق می افتاد. یک تحلیگر تکنیکال به مطالعه قیمت و حجم که با استفاده از آنها نمودار تشکیل می شود ( که ناشی از عملکرد معامله گران است)، می پردازد و از آن به عنوان ابزار اولیه خود استفاده می کند. تحلیگر تکنیکال برخلاف تحلیلگر فاندامنتال، توجه زیادی به " تصویر بزرگ" عواملی که بر حرکات بازار تاثیر می گذارند، ندارد اما به عملکرد بازار مالی مورد نظر خود می پردازد.
- اصول تحلیل تکنیکال
- عملکرد بازار بر مبنای قیمت است
این بدان معنا است که قیمت واقعی تاثیر تمامی عواملی است که برای بازار شناخته شده است و می تواند بر آن تاثیر بگذارد، برای مثال، عرضه و تقاضا، عوامل سیاسی و تمایل بازار. تحلیلگر تکنیکال محض، تنها توجه به حرکات قیمت دارد و برای تغییرات آن بدنبال هیچ دلیلی نیست.
- قیمت بر اساس روندحرکت می کند
تحلیلگر تکنیکال بدنبال شناسایی الگوهای رفتار بازار است که در گذشته نیز شناخته شده اند. برای بسیاری از این الگوها، احتمال وقوع مجدد و انجام یک نتیجه مورد نظر بالا است. همچنین الگوهای شناخته شده ای وجود دارند که در شرایط یکنواخت تکرار می شوند.
- تاریخ تکرار می شود
الگوهای نموداری برای ۱۰۰ سال است که شناخته شده و طبقه بندی شده اند و روشی که بسیاری ازالگوها تکرار می شوند این نتیجه را نشان می دهند که روانشناسی انسانی در طول زمان کمتر تغییر می کند.
- نمودار چیست؟
در تحليل تکنیکال ، نمودار ها مشابه نمودارهايي هستند كه شما در هر زمينه تجاري مي بينيد. يك نمودار به زبان ساده ،يك نمايش گرافيكي از مجموعه اي از قيمتها در یک بازه زمانی مشخص است. مثلا ، يك نمودار ممكن است تغييرات قيمت يك سهام را در يك دوره يكساله نشان دهد و در اين صورت هر نقطه روي نمودار قيمت نهايي روزي را نشان مي دهد كه سهام در آن معامله شده است:
شكل بالا نمونه اي از يك نمودار ساده را نشان مي دهد. اين نمودار نمايشي از تغييرات قيمت يك سهام در يك دوره ۱٫۵ ساله است . قسمت پايين نمودار ،خطي كه بصورت افقي ادامه يافته است (محور (x نشان دهنده تاريخ ويا مقياس زماني است. سمت راست نمودار ،خطي كه به صورت عمودي امتداد مي يابد (محور( y قيمت سهام را نشان مي دهد . با مشاهده نمودار مي بينيم كه در ژانویه ۲۰۱۵ (نقطه ۱) قيمت اين سهام بانک صادرات ( وبصادر ) ۶۷۴ ریال بوده است ، در حاليكه در آپریل ۲۰۱۵ (نقطه ۲) قيمت آن در حدود ۱۰۵۷ ریال است. اين مشاهدات به ما مي گويد كه قيمت اين سهام بين ژانویه ۲۰۱۵ و آپریل ۲۰۱۵ افزايش يافته است.
۴) انواع نمودارها
- نمودارهاي خطی (Line Chart)
- نمودار ميله ای ( Bar Chart)
- نمودار شمعی (Candlesticks)
۱-۴) نمودارهاي خطی (Line Chart)
ساده ترین نوع نمودار شکل خطی (Line Chart) آن است. همانگونه در شکل زیر مشاهده میکند روند قیمتی و تغییرات آن از نقاطی ساخته شده که به همدیگر وصل شده اند. در نمودار زیر مثال ما نمودار روزانه وبصادر می باشد که نوسانات زیادی را در طی روز های مختلف تجربه کرده است. بنابراین نمودار خطی فقط یکی از این قیمتها را میتواند برایمان نمایش دهد که عموما قیمت بسته شدن است (Close Price). تحلیلگران به نوسانات قیمتها در هر لحظه از روز و آرایشهایی که این نوسانات ایجاد میکنند بشدت نیاز دارند و اطلاعات با ارزشی از آنها کسب می کنند. در اينجا يک مثال از نمودار خطی وبصادر را مي بينيد :
۲-۴) نمودار ميله ای (Bar Chart)
در تایم فریم مورد نظر هر میله شامل چهار نقطه زیر است که با یک خط ( همان میله ) به همدیگر وصل شده است. این چهار نقطه در واقع بیان کننده چهار قیمت است
- قیمت باز شدن (Open) سمت چپ میله
- قیمت حداقل (Low) پایینترین قسمت میله
- قیمت حداکثر (High) بالاترین قسمت میله
- قیمت بسته شدن (Close) سمت راست میله
نمودارهای میله ای مورد توجه تحیلگرانی است که عادت به تحلیل در بازه های زمانی بزرگتر مانند چهار ساعته و روزانه دارند.
در زير مثالي از نمودار ميله ای سهام وبصادر نشان داده شده است .
۳-۴) نمودار شمعی (Candlesticks)
نمودارهاي شمعي همان اطلاعات نمودارهاي ميله اي را نشان مي دهند ، اما به شيوه اي زيباتر و در قالب گرافيکي .
نمودارهاي شمعي هم دامنه بالا تا پايين را با خط عمودي نشان مي دهند . در هر حال در نمودار شمعي بلوک بزرگ واقع در وسط دامنه بين قيمتها باز شدن و بسته شدن را نشان مي دهد . به طور قراردادي اگر بلوک وسطي پر شده باشد ، نشان دهنده اين است که سهم با قيمتي پايين تر از باز شدنش بسته شده است .یعنی کندل نزولی است.
اگر قيمت بسته شدن بالاتر از قيمت باز شدن باشد بلوک خالي است که در این صورت کندل صعودی است .
در اينجا نمودار شمعي وبصادر را می بینیم .
۴-۴) مقایسه شمع و میله
۵) حمایت و مقاومت
شما اغلب از زبان تحليلگران تکنیکال مي شنويد كه درباره مبارزه مداوم بين گران كنندگان قيمت سهام (bulls) و ارزان كنندگان قيمت سهام (bears) و يا كشمكش بين خريداران (تقاضا) و فروشندگان (عرضه) ، صحبت مي كنند. اين نكات در قيمت يك سهام بازتاب مي يابند كه بندرت به سمت بالاتر از تراز مقاومت و يا پايينتر از تراز حمايت حركت مي كنند.
همانگونه كه شما در شكل بالا مي توانيد ببينيد، تراز حمايت تراز قيمتي است كه يك سهام و يا بازار بندرت از آن عبور مي كند و از آن پايينتر مي افتد. (تراز حمايت با پيكانهاي آبي رنگ نشان داده شده است.) از سوي ديگر ،مقاومت تراز قيمتي است كه يك سهام يا بازار به ندرت از آن فراتر مي رود (تراز مقاومت با پيكانهاي قرمز رنگ مشخص شده است)
۱-۵) چرا ترازهاي مقاومت و حمايت وجود دارند؟
تراز هاي حمايت و مقاومت از مهمترين مفاهيم در روانشناسي بازار و عرضه و تقاضا هستند. اين ترازها ، سطوحي از قيمت ها هستند كه معامله گران تمايل به خريد سهام در نزديكي تراز حمايت و يا فروش سهام خود در نزديكي تراز مقاومت دارند. وقتي كه اين خطوط روند شكسته شوند ، به نظر مي رسد كه ميزان عرضه و تقاضا و روانشناسي تغييرات قيمت سهام تغيير مي كند و در اين حالت ترازهاي جديدي براي حمايت و مقاومت تعيين مي شود.
۲-۵) رابطه ترازهاي حمايت و مقاومت و اعداد رند (Round numbers)
يك نوع از حمايت و مقاومت هاي جهاني كه در ميان تعداد زيادي از اوراق بهادار و بازارهای مالی دیده شده ، اعداد رند است. اعداد رند مانند ۱۰، ۲۰، ۳۵، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۰۰۰ در مبحث تراز هاي حمايت و مقاومت از اهميت ويژه اي برخوردار هستند چون اغلب نشان دهنده مهمترين نقاط برگشت روانشناختي (major psychological turning points) هستند كه معامله گران تمايل به خريد و فروش سهام در آن قیمت ها دارند.
خريداران اغلب به محض آنكه قيمت يك سهام به يك مقدار رند مانند ۵۰ تومان سقوط مي كند، تعداد زيادي از آن سهام را خريداري مي كنند و در نتیجه قیمت سهام به احتمال زیاد از آن عدد پایین تر نخواهد رفت. از سوي ديگر،فروشندگان سهام نيز به محض آنكه قيمت سهام به يك عدد رند بالا رسيد ، شروع به فروش سهام خود مي كنند و باعث می شوند تا قیمت آن سهام از آن عدد فراتر نرود. آنچه اين اعداد رند را تبديل به نقاط مهمي مي كند ، فشار خريد و فروش و اين نكته است كه در اغلب موارد این نقاط اهمیت روانشناختي دارند.
۳-۵) واژگوني وظایف یا تبدیل سطوح (Role Reversal)
به محض آنكه يك تراز حمايت و يا مقاومت شكسته شود ، وظیفه آن بر عكس مي شود. اگر قيمت به پايينتر از يك ترازحمايت سقوط كند ، آن تراز تبديل به يك تراز مقاومت مي شود . اگر قيمت سهام از يك تراز مقاومت بالاتر رود ، آن تراز تبديل به يك تراز حمايت مي شود. به محض آنكه قيمت از يكي از تراز هاي مقاومت و حمايت تجاوز كند ، به نظر مي رسد كه عرضه و تقاضا آن سهام تغيير كرده و باعث مي شود كه قاعده تراز شكسته شده، برعكس شود.به هر حال براي اينكه يك واژگوني (معكوس سازي) واقعی رخ دهد ، حتما بايد قيمت سهام يك حركت قوي يا جهش بزرگ از سطوح مقاومت و حمايت داشته باشد.
براي مثال ، همانگونه كه شما در شكل بالا مي توانيد ببينيد، خط نقطه چين به عنوان تراز مقاومت نشان داده شده است ، كه از بالاتر رفتن قيمت در مقايسه با دو نقطه قبلي (نقطه ۱و ۲) جلوگيري مي كند. به هر حال ، به محض آنكه تراز مقاومت شكسته مي شود ، آن تراز تبديل به يك تراز حمايت مي شود ( كه در نقاط ۳و ۴ نشان داده شده است) كه قيمت را بالا نگه مي دارد و از جهت گيري آن به سمت پايين جلوگيري مي كند.
تقريبا در همه حالات ،يك سهام هم يك تراز حمايت و هم يك تراز مقاومت دارد و معاملات آن تا زماني كه از اين حدود جهش نيابد، در بازه بين اين دو تراز خواهد بود. اين حالت بيشتر در شرايطي ديده مي شود كه يك سهام با يك روند افقي معامله شود و قيمت آن با نوسان بين نقاط اوج و دره هاي متوالي از تراز هاي حمايت و مقاومت خود تجاوز نکند.
۴-۵) اهمیت ترازهای حمایت و مقاومت
تحليل تراز هاي مقاومت و حمايت يكي از بخش هاي مهم روند ها است چون از آن مي توان براي اخذ تصميمات تجاري و پيش بيني زمان واژگوني يك روند ، استفاده نمود. براي مثال ، اگر يك معامله گر يك تراز مهم مقاومت را شناسايي كند كه چندين بار آزمايش شده است و هرگز شكسته نشده است ، او مي تواند از حركت قيمت سهام به سمت اين نقطه ،سود ببرد چون احتمال اينكه قيمت سهام از آن تراز فراتر رود بسيار كم است.
هر دوي تراز هاي حمايت و مقاومت،روند ها را آزمايش و تاييد مي كنند و بايد توسط كسي كه از تحليل تکنیکال استفاده مي كند ، بررسي شوند. تا زماني كه قيمت سهام بين اين دو تراز باقي مي ماند، احتمالا روند نيز ادامه خواهد داشت . اين نكته قابل يادآوري است كه يك خروج از ترازهاي حمايت و يا مقاومت ، الزاما به معناي واژگوني روند نيست. به عنوان مثال ، اگر قيمتها فراتر از تراز مقاومت يك روند رو به بالا بروند، روند شتاب يافته است نه اينكه واژگون شده است. اين بدان معناست كه انتظار مي رود ترقي قيمت سريعتر از حالتي كه در كانالها بود ، صورت گيرد. آگاه بودن از اهميت اين نقاط حمايت و مقاومت بايد بر روي روش شما براي خريد و فروش يك سهام تاثير بگذارد. تجار بايد از داد و ستد سهام در اين سطوح مهم اجتناب كنند چرا كه ناحيه اطراف اين سطوح داراي تغيير پذيري خيلي زيادي است. اگر شما براي معامله نزديك ترازهاي حمايت و مقاومت احساس اطمينان كرديد،بايد از اين قاعده ساده پيروي كنيد: داد و ستد خود را مستقيما در تراز هاي حمايت و مقاومت انجام ندهید. اين بدين دليل است كه در اغلب موارد ، قيمت هرگز به عدد صحيح مورد نظر نمي رسد بلكه در اطراف آن نوسان مي كند. بنابراين اگر شما مصمم به خريد يك سهام هستيد كه به سمت يك تراز حمايت مهم حركت مي كند، دقیقا ً در تراز حمايت سفارش خريد ندهيد. در عوض، آنرا بالاتر از تراز حمايت ، البته با اختلاف چند نقطه، ارايه كنيد .از سوي ديگر اگر شما قصد فروش كوتاه مدت داريد، قيمت فروش سهام خود را پايينتر از تراز مقاومت ويا در خود تراز مقاومت ، اعلام كنيد.
